Ushqimet e përpunuara dhe shëndeti

Nga Blerina Bombaj
Dietologe

Ushqimet e përpunuara përgjithësisht mendohet se janë inferiorë ndaj ushqimeve të papërpunuara. Termi mund të sugjerojë që një artikull ushqimor i paketuar përmban shumë përbërës, ndoshta edhe ngjyra artificiale, shije ose aditivë të tjerë kimikë. Shpesh të referuara si ushqime të përshtatshme ose të përgatitura paraprakisht, ushqimet e përpunuara sugjerohen të kontribuojnë në epideminë e obezitetit dhe përhapjen në rritje të sëmundjeve kronike si sëmundjet e zemrës dhe diabeti.

Megjithatë, përkufizimi i ushqimit të përpunuar ndryshon shumë në varësi të burimit: Departamenti i Bujqësisë i SHBA-së (USDA) përcakton një ushqim të përpunuar si atë që ka pësuar ndonjë ndryshim në gjendjen e tij natyrore – domethënë, çdo produkt bujqësor i papërpunuar që i nënshtrohet larjes, pastrimit, bluarje, prerje, copëtim, ngrohje, pasterizim, zbardhje, gatim, konservim, ngrirje, tharje, dehidratim, përzierje, paketim ose procedura të tjera që ndryshojnë ushqimin nga gjendja e tij natyrore.

Ushqimi mund të përfshijë shtimin e përbërësve të tjerë si konservues, aromatizues, lëndë ushqyese dhe aditivë të tjerë ushqimorë ose substanca të miratuara për përdorim në produktet ushqimore, si kripa, sheqernat dhe yndyrat. Instituti i Teknologëve të Ushqimit përfshin terma shtesë të përpunimit si ruajtja, filtrimi, fermentimi, nxjerrja, koncentrimi, mikrovalë dhe paketimi.

Sipas këtyre standardeve, pothuajse të gjitha ushqimet e shitura në supermarket do të klasifikohen si “të përpunuara” deri në një farë mase. Për shkak se ushqimi fillon të përkeqësohet dhe humbet lëndët ushqyese sapo të korret, edhe mollët në zinxhirin e prodhimit i nënshtrohen katër ose më shumë hapave të përpunimit përpara se t’i shiten konsumatorit. Kjo është arsyeja pse në praktikë, është e dobishme të bëhet dallimi midis shkallëve të ndryshme të përpunimit të ushqimit.

Llojet e përpunimit të ushqimit Një sistem popullor për klasifikimin e ushqimeve të përpunuara u prezantua në vitin 2009, i quajtur klasifikimi NOVA. Ai rendit katër kategori duke marrë parasysh shkallën në të cilën një ushqim përpunohet dhe qëllimin e këtyre modifikimeve:

Postime të ngjashme

Frakturat, gabimet që nuk duhet të bëni! Podcast me kirurgun ortoped, Tahir Çela - Episodi 27
Probleme serioze në furnizimin me barna të QSUT – Në 5 vite gjysma e ilaçeve antitumorale nuk janë importuar asnjëherë
Studimi: Fëmijët nën 12 vjeç me smartphone janë të prirur ndaj shumë problemeve shëndetësore
10 faktet të cilat nuk i keni ditur më parë për Krishtlindjet
6 në 10 të rinj në Shqipëri viktima të bullizmit online: Çfarë tregon studimi evropian
Medikamente të skaduara dhe mungesë trajtimi për fëmijët me tumor
Prokurimet pa garë në shëndetësi: Humbje për buxhetin, rrezik për pacientin
Transplanti i veshkave në Shqipëri – një shërbim jetik që i është lënë peng sektorit privat