Fakte:
- Të paktën 2.8 milion njerëz vdesin çdo vit si rezultat i mbipeshës dhe obezitetit.
- Parandalimi i obezitetit kërkon bashkëpunim nga të gjithë anëtarët e komunitetit.
- Obeziteti është një nga shkaktarët kryesore të shumë sëmundjeve kronike duke përfshirë: sëmundjen e zemrës, e mëlçisë, diabetin, disa lloje kanceresh etj.
- Obeziteti është rezultat i një ç’ekuilibrimi midis kalorive që individi konsumon dhe kalorive që shpenzon.
- Mbipesha dhe obeziteti janë shkaktarë të më shumë vdekjeve, krahasuar me ato që vijnë nga kequshqyerja.
- Gratë kanë më shumë të ngjarë të jenë obeze sesa burrat.
- Ndikimi mjedisor dhe shoqëror është një nga përcaktuesit më të rëndësishëm të zgjedhjes dietike të një individi.
- Një dietë e shëndetshme e shoqëruar me aktivitet fizik siç është ecja ndihmon në parandalimin e mbipeshës.
- Sipas OBSH-së,në 2025-ën, 2.7 miliardë njerëz në të gjithë botën do të vuajnë nga mbipesha dhe obeziteti.
Me rastin e Ditës së Obezitetit, 4 Mars 2025, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) po bën thirrje për veprime urgjente për të trajtuar problemin në rritje të obezitetit, i cili tashmë njihet si një nga sfidat më të rëndësishme të shëndetit publik të kohës sonë.
Tema e këtij viti, Ndërtimi i një të ardhmeje të shëndetshme: trajtimi i obezitetit përmes parandalimit dhe kujdesit, shërben si një thirrje për qeveritë, sistemet shëndetësore dhe komunitetet për t’i dhënë përparësi parandalimit dhe kujdesit ndaj obezitetit.
Obeziteti është një sëmundje komplekse kronike dhe që nxit sëmundje të tjera. Marrja e masave për obezitetin do të ndihmojë në uljen e barrës globale të sëmundjeve të tjera kronike, duke përfshirë diabetin, sëmundjet e zemrës dhe kancerin.
Rajoni i Mesdheut Lindor po përballet me një krizë të përshkallëzuar të obezitetit. Sipas të dhënave të OBSH-së, normat e obezitetit në rajon janë rritur ndjeshëm gjatë dekadave të fundit. Që nga viti 2023, afërsisht 60% e të rriturve në disa vende të rajonit ishin mbipeshë ose obezë.
Përveç kontributit në një rritje alarmante të sëmundjeve jo të transmetueshme, duke përfshirë diabetin e tipit 2, sëmundjet kardiovaskulare dhe disa lloje kanceri, obeziteti ka ndikime të thella socio-ekonomike. Rritja e niveleve të obezitetit prek në mënyrë disproporcionale vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, ku qasja në ushqime të përballueshme, të shëndetshme, hapësira të sigurta të aktivitetit fizik dhe shërbimet e kujdesit shëndetësor janë shpesh të kufizuara.
OBSH po i përgjigjet krizës globale të obezitetit në shumë fronte, duke përfshirë monitorimin e tendencave dhe prevalencës globale, duke zhvilluar një gamë të gjerë udhëzimesh për parandalimin dhe trajtimin dhe duke ofruar mbështetje për zbatimin dhe rekomandime të tilla si ato të përfshira në Raportin e komisionit për t’i dhënë fund obezitetit në fëmijëri.
Në përputhje me temën e këtij viti, OBSH vazhdon të theksojë rëndësinë e qasjeve gjithëpërfshirëse dhe shumësektoriale për të luftuar mbipeshën. Plani i veprimit global i OBSH-së për parandalimin dhe kontrollin e sëmundjeve jotransmetuese 2013-2020, Kuadri për veprim për parandalimin e obezitetit dhe kuadri i ofrimit të shërbimeve shëndetësore për parandalimin dhe menaxhimin e obezitetit ofrojnë udhëzime të qarta për qeveritë dhe palët e interesuara për të reduktuar barrën e obezitetit përmes:
Promovimi i dietave të shëndetshme
Inkurajimi i dietave të ekuilibruara, ushqyese, të përballueshme dhe të arritshme për të gjithë, veçanërisht në komunitetet urbane dhe të pashërbyera.
Inkurajimi i aktivitetit fizik
Sigurimi që mjediset promovojnë aktivitetin fizik, duke përfshirë rrugët e sigurta, lagjet e ecshme dhe hapësirat publike.
Rregullimi i marketingut të ushqimit
Zbatimi i politikave për të reduktuar tregtimin e ushqimeve të pashëndetshme, veçanërisht për fëmijët.
Qasje e përmirësuar në kujdesin dhe trajtimin e obezitetit
Zgjerimi i shërbimeve për menaxhimin e peshës, duke përfshirë këshillimin dhe ndërhyrjet mjekësore, për të siguruar që të gjithë individët të marrin kujdesin e duhur.
OBSH po mbron gjithashtu një integrim më të fortë të strategjive të parandalimit të obezitetit në politikat kombëtare të shëndetit, veçanërisht në Rajonin e Mesdheut Lindor, ku nivelet në rritje të obezitetit po tejkalojnë përpjekjet për t’i kontrolluar ato.
Duke nxitur mjedise që promovojnë stile jetese të shëndetshme dhe duke siguruar që kujdesi të jetë i aksesueshëm, mund të reduktohet numri social dhe ekonomik i obezitetit dhe të përmirësohen rezultatet shëndetësore të miliona njerëzve.
Për një kohë të gjatë, përgjigjet ndaj krizës së obezitetit janë fokusuar tek individi. Dita e Obezitetit është një thirrje për të kthyer vëmendjen te sistemet e përfshira. Sistemet shëndetësore, sistemet qeveritare, sistemet ushqimore dhe media duhet të angazhohen për veprime specifike që do të frenojnë normat e obezitetit.
