Përgatiti për Gazetën Shëndet Plus, Nutricionistja: Francesca Basha
Me nxehtësinë e verës dëshira për të ngrënë diçka që freskon si një akullore e mirë rritet fiziologjikisht. Por cila është mënyra më e mirë për të konsumuar akulloren? Dhe mbi të gjitha, më mirë shija krem dhe çokollate apo ato me fruta? Më e mirë një akullore artizanale apo industriale?
Akullorja, një nga xhevahirët e traditës së ëmbëlsirave italiane, e dashur dhe e njohur në të gjithë botën për vetitë e saj organoleptike, ka origjinë antike. Përbërësit e përdorur për përgatitjen e bazës së butë të akullores janë qumështi, kremi dhe sheqeri, të cilit i shtohen vezë të freskëta ose pluhur për të marrë bazën e verdhë, e cila më pas është akullorja me aromë kremi. Përbërës të tjerë shtohen në këto baza për të marrë shijen e dëshiruar siç janë kakao, kafeja, frutat e farave si lajthia dhe fistiku, vanilja, frutat, si dhe aromat dhe ngjyrat në rastin e aromave jo tradicionale. Në vend të kësaj, kasata e frutave përgatitet pa bazën kremoze, duke shtuar vetëm ujë dhe sheqer. Kasatat e frutave me bazë uji, në krahasim me akulloren, kanë një vlerë kalorike mesatare më të ulët (132 kcal / 100 g në vend të 218 kcal / 100 g) dhe për këtë arsye rekomandohet për ata që duhet të mbajnë nën kontroll peshën e tyre. Përveç kësaj, mund të konsumohet edhe nga ata që janë alergjikë ose jotolerantë ndaj qumështit dhe vezëve.
Vitet e fundit, ndërmarrjet ushqimore kanë punuar për të prodhuar akullore speciale për ata me probleme të veçanta, të tilla si akullore pa gluten për personat me patologjine e çeliakise apo pa laktoze.
Lëndët ushqyese të akullores
Akullorja e konsumuar me sasi te limituara mund të përfshihet në dietën e ekuilibruar nëse respektohen frekuencat e konsumit të ëmbëlsirës. Si ëmbëlsirë, në vend të çdo ëmbëlsirë tjetër, duhet të konsumohet vetëm një shërbim prej 100 gr në ditë (1 ose maksimum 2 herë në javë). Akullorja me krem ( me qumësht, krem dhe vezë) ka veti të shkëlqyera ushqyese, sepse siguron proteina dhe kalcium. Në përgjithësi, një pjesë mesatare (100 g) e akullores me krem ofron një sasi të mirë të karbohidrateve (36%) pothuajse të gjitha nga sheqeri dhe laktoza e shtuar, lipidet (56%) dhe proteinat (8%), shumë minerale si kalciumi, disa antioksidantë si zinku dhe seleni, disa vitamina B dhe sasi të mira të vitaminës A.
Në krahasim me akulloren me krem, akulloret me fruta nuk përmbajnë proteina dhe kalcium, por sheqer dhe fruktozë frutash, antioksidantë dhe vitamina të tilla si C për aq kohë sa ato nuk kanë pësuar ndryshime gjatë përpunimit. Për shkak të përbërjes së tij ushqyese, akullorja nuk mund të konsiderohet zëvendësuese e një vakti të ekuilibruar, mbi të gjitha sepse nuk përmban fibra dhe kryesisht siguron sheqerna të thjeshta dhe yndyrna të ngopura. Përkundrazi, akullorja mund të përfshihet në një dietë të ekuilibruar, si ëmbëlsirë pas vaktit ose si një meze të lehtë të shëndetshme sepse ofron sasi të shkëlqyera të kalciumit (85 mg / 100 g) dhe energji. Disavantazhi i akullores është vlera e lartë kalorike e dhënë nga përmbajtja e sheqerit dhe kremit, përveç përbërësve të përdorur për krijimin e aromave të ndryshme, siç janë çokollata, lajthita, qershia, stika, këto të fundit, megjithatë, sjellin edhe yndyrna të pangopura gjithashtu të quajtura të mirë.
Pra, cila është zgjidhja më e mirë?
Këshillat mund të jenë, për ata që nuk kanë intoleranca të veçanta, të konsumojnë një kon ose një tas me akullore të përzier, gjysma me fruta dhe gjysma me krem: krem, çokollatë, luleshtrydhe, krem të bardhë dhe limon, etj. Kjo ju lejon të plotësoni konsumimin e ushqyesve tuaj, të ndryshoni shijet tuaja dhe të përmbani kalorite.
Disa ide të thjeshta për t’i konsumuar
Në krahasim me ëmbëlsirat e tjera, akullorja ka një numër avantazhesh ushqyese: është një burim i kalciumit, proteinave dhe vitaminave; nuk është e skuqur dhe ka një fuqi të mirë ngopëse. Sidoqoftë, si të gjitha ëmbëlsirat, duhet të konsumohet në moderim dhe pa i tejkaluar sasitë, veçanërisht nga ata që duhet të mbajnë nën kontroll peshën dhe sheqerin në gjak.
Disa ide për fëmijë dhe të moshuar
Si meze dhe si një alternativë të kosit. Për fëmijët që nuk ju pëlqejnë frutat, mund të përgatisni sallata me fruta të vogla, pa shtuar sheqer, dhe t’i përzieni me një lugë akullore: në këtë mënyrë, frutat do të jenë më të këndshëm dhe madje edhe fëmijët më të pasjellshëm mund të mësohen ta hanë atë (është e rëndësishme të mbani mend fëmijët të lajnë dhëmbët mirë pasi të kenë bërë një meze të lehtë me akullore, për të parandaluar shfaqjen e karieve). Konsumi i akullores rekomandohet gjithashtu te të moshuarit që kanë oreks të dobët dhe kanë tendencë të humbin shumë peshë ose kanë vështirësi në përtypje.
Disa ide për ata me sheqer në gjak dhe probleme me kolesterolin
Si ëmbëlsirë, për t’u marrë në mënyrë të moderuar si meze, dhe më rrallë pas drekës ose darkës, vetëm gjatë fundjavave ose në raste të veçanta. Mund të “mbytni” një lugë akulloreje në kafe (ose pije të nxehtë), mundësisht pa sheqer. Në këtë mënyrë, një ëmbëlsirë e vogël përftohet menjëherë e gatshme për t’u konsumuar por jo më shumë se një herë në ditë. Një tjetër alternativë është përgatitja e kupave të vogla me akullore (së paku dy topa, prej të cilave të paktën një shije frutash mundësisht) e zbukuruar me fruta të thata (arra, bajame, lajthi të copëtuara) dhe gjithashtu të dehidratuara (rrush të thatë, arrë kokosi, mollë …). Në këtë mënyrë, përgatitet një ëmbëlsirë më kalorike, por me një burim te mire te kripërave minerale, vitaminave, antioksidantëve dhe fibrave.
Përveç porositjes ose blerjes së akullores me madhësinë më të vogël në dispozicion, mos harroni të mos hani kurrë nga tasi i blerjes, por mbushni një enë të vogël (100 ml gotë). Para TV-se me të gjithë tasin e akullores dhe me një lugë, shpesh ekziston rreziku i tejkalimit të sasive dhe të mos kufizohet konsumi.
Ekzistojnë dy lloje të akullores në treg: akullore artizanale dhe akullore industriale. Si të gjitha ushqimet e freskëta, akullorja artizane konsiderohet si një ushqim i shëndetshëm me një aromë më të fortë, veçanërisht nëse përgatitet me lëndë të parë origjinale dhe prodhues ekspertësh të akullores. Emri artizan nuk është gjithmonë një garanci e cilësisë: shpesh prodhuesi i akullores përdor produkte industriale, përgatitje që mund të përmbajnë lloje të ndryshme të ruajtësve dhe ngjyrave, ose nuk përdor qumësht të freskët por qumësht ose vezë të dehidratuara ose të ngrira që nuk kanë të njëjtën aromë me qumështin, kremin dhe vezët e freskëta.
Akulloret industriale përgatiten me preservativa dhe aditivë të ndryshëm, të lejuara qartë nga legjislacioni aktual, dhe nëse dëshironi të bëni një zgjedhje midis një marke dhe një tjetër mund të jetë e dobishme te lexoni mirë etiketat.
REFERENCA
Deosarkar, Shital & Kalyankar, Shrikant & Pawshe, R.D. & Khedkar, Chandraprakash. (2016). Ice Cream: Composition and Health Effects. Encyclopedia of Food and Health. 10.1016/B978-0-12-384947-2.00385-8.
Korrik 2020
