Ja çfarë mund dhe çfarë nuk mund të bëjnë vaktet tuaja për organin tuaj më të rëndësishëm.
Është vërtetuar mirë se disa lëndë ushqyese mund t’i bëjnë mirë trupit tuaj, nga forcimi i kockave deri te mbrojtja e zemrës. Por çfarë ndodh me trurin tuaj – a mund të shmangë ngrënia e ushqimeve të veçanta kushte si sëmundja e Alzheimerit, ose forma të tjera të demencës?
Shumë faktorë janë të lidhur me rënien neurokognitive, duke përfshirë gjërat që nuk mund t’i kontrolloni (si plakja dhe gjene të caktuara) dhe gjëra që mundeni (të paktën disi) si presioni i lartë i gjakut dhe kolesteroli i lartë. Këto kushte mund të ndikohen nëpërmjet sjelljeve si shmangia e duhanit, kufizimi i sasisë së alkoolit që pini, lëvizja e trupit tuaj më shumë dhe ngrënia e një diete të plotë, shpjegon Dr. Reiss.
Pra, ajo që vendosni në pjatën tuaj, të paktën, mund të konsiderohet si një faktor kontribues për shëndetin e trurit tuaj. Këtu janë disa nga ushqimet më të zakonshme që supozohet se ndikojnë.
Peshku i yndyrshëm
Peshku në përgjithësi është një burim i shkëlqyer i acideve yndyrore omega-3, ose yndyrave esenciale të pangopura që duhet t’i merrni nga ushqimi, sepse trupi juaj nuk i prodhon ato vetë.
Për më tepër, dy lloje të omega-3 që gjenden kryesisht në peshq mund të jenë veçanërisht të mira për trurin tuaj. Peshqit me përqendrime më të larta të acidit docosahexaenoic (DHA) dhe acidit eicosapentaenoic (EPA) si salmoni, skumbri, toni dhe sardelet, janë më të lidhur me reduktimin e rrezikut të sëmundjes Alzheimer.
Frutat dhe perimet me ngjyra
Sipas Dr. Reiss, ekziston një arsye që ju shtyn shpesh të “hani ylberin”. Frutat dhe perimet shumëngjyrëshe, të pasura me fibra përmbajnë anthocyanine, një klasë e fuqishme antioksidantësh që gjenden në produkte si boronica, panxhari, lakra e kuqe dhe karotat. Sipas një studimi të vitit 2012 me më shumë se 16,000 njerëz 70 vjeç e lart, duke ngrënë rregullisht luleshtrydhe dhe boronica (të paktën një ose dy racione në javë) ngadalësuan shkallën e rënies së tyre njohëse, duke çuar në rezultate më të mira në gjashtë teste të funksionit mendor.
Zarzavate me gjethe
Ka një sërë lëndësh ushqyese në zarzavatet me gjethe që mund të parandalojnë sëmundjet neurodegjenerative, duke përfshirë phylloquinone, lutein, nitrate, folate, alfa-tocopherol dhe kaempferol. Folati, në veçanti, është i lidhur me shëndetin e trurit, sepse mund të ndihmojë trupin tuaj të prodhojë hormonet e nevojshme për njohjen, fokusin dhe disponimin, thotë Dr. Naidoo. Në fakt, një përmbledhje e vitit 2021 në Frontiers in Neuroscience arriti në përfundimin se mangësitë në lëndë ushqyese mund të rrisin rrezikun e një personi për të zhvilluar sëmundjen e Alzheimerit më vonë në jetë.
Arra dhe fara
Ashtu si peshku, arrat dhe farat gjithashtu përmbajnë acide yndyrore omega-3 – një lloj tjetër: acid alfa-linolenik (ALA). Sipas një rishikimi të vitit 2024 të publikuar në Life Sciences, ALA mund të përfitojë drejtpërdrejt nga shëndeti i trurit falë një efekti anti-inflamator që mund të ketë në qeliza të caktuara në trup. Ndërsa ne kemi ende nevojë për më shumë studime mbi njerëzit për të konfirmuar këto përfitime specifike, lidhja e ALA me një shëndet më të mirë kardiovaskular është e mirë-dokumentuar , thotë Dr. Reiss – dhe çdo gjë që është e mirë për zemrën tuaj do të jetë indirekt e dobishme edhe për trurin tuaj.
Vaj ulliri
Vaji i ullirit nuk quhet kot ari i lëngshëm: përqendrimi i lartë i omega-3 ofron përfitime shëndetësore për të gjithë trupin tuaj, duke përfshirë trurin tuaj. Një studim që ndoqi sasinë e vajit të ullirit që konsumuan pothuajse 100,000 njerëz gjatë 28 viteve dhe zbuloi se marrja e shtatë gramëve të tij në ditë – rreth një lugë çaji e gjysmë – zvogëlon 28% rrezikun e vdekjes nga çmenduria. Kjo ishte e vërtetë për njerëzit me dhe pa gjenin për sëmundjen e Alzheimerit, pavarësisht çfarëdo ushqimi tjetër që hanin.
Bishtajore
Fasulet, thjerrëzat janë burime të pasura të tiaminës (vitamina B1), thotë Dr. Reiss. Mund të themi përfundimisht se tiamina ka një efekt të drejtpërdrejtë në shëndetin e trurit – njerëzit me mangësi të tiaminës shfaqin simptoma të ngjashme me ato të sëmundjes së Alzheimerit, si humbja e kujtesës. Vitamina ndihmon enzimat të arrijnë mitokondritë në trurin tuaj, gjë që është jetike sepse sistemi juaj nervor qendror nuk mund të funksionojë siç duhet pa to.
