Vezët janë një ushqim kaq i larmishëm dhe i gjithanshëm saqë nuk është çudi që ato konsumohen çdo ditë. Dhe, së bashku me të qenit një ushqim i shijshëm ose një përbërës kyç, vezët janë të mbushura me shumë lëndë ushqyese.
Vitet e fundit, megjithatë, ka pasur polemika mbi marrjen e rekomanduar ditore të vezëve dhe nëse konsumi i vezëve mund të rrisë rrezikun për probleme si kolesteroli i lartë ose sëmundjet e zemrës.
Por, a ka ndonjë të vërtetë në këto pretendime? Lexoni artikullin për të mësuar më shumë rreth konsumit të tyre.
Cilat janë lëndët ushqyese kryesore në vezë?
Edhe pse janë të vogla, vezët janë një ushqim shumë i pasur me lëndë ushqyese. Ato janë një burim i mirë i dy makronutrientëve të rëndësishëm: proteinave dhe yndyrave. Ato përmbajnë gjithashtu shumë mikronutrientë të dobishëm si folat dhe vitamina të tjera B, vitaminë A, selen dhe zink, të cilat janë të rëndësishme për sistemin imunitar, riparimi i indeve dhe rritja. E verdha e vezës përmban gjithashtu sasi të mëdha të vitaminave A, D, E, K dhe disa vitamina B.
E bardha e vezës gjithashtu përmban proteina dhe ka më pak kalori se e verdha. E bardha e vezës përmban gjithashtu shumë vitamina thelbësore B, të tilla si vitaminat B2, B3 dhe B5.
Mesatarisht, një vezë e madhe përmban:
- 72 kalori
- 25 gram proteina
- 5 gram yndyrë
- 0,5 gram karbohidrate
- 0,75 gram fibra
- 2 gram sheqer
A shkaktojnë vezët kolesterol të lartë?
Ju mund të keni dëgjuar se vezët mund të rrisin nivelin e kolesterolit. Le të hedhim një vështrim se çfarë ka thënë shkenca për vezët dhe kolesterolin.
Së pari, është e rëndësishme të theksohet dallimi midis llojeve të kolesterolit dietik. Kolesteroli HDL në nivele të shëndetshme mund të jetë i dobishëm, pasi ka veti anti-inflamatore dhe antikoagulante (që do të thotë se mund të ndihmojë në “hollimin e gjakut tuaj”).
Kolesteroli LDL, nga ana tjetër, mund të ketë efektin e kundërt dhe mund të çojë në mpiksjen e gjakut ose një grumbullim të pllakave brenda arterieve tuaja në sasi të tepërta.
Në vitet 1960, Shoqata Amerikane e Zemrës rekomandoi uljen e marrjes së vezëve në më pak se tre vezë në javë. Megjithatë, një studim i ri që studion efektin e vezëve në nivelet e kolesterolit ka përcaktuar se nuk ka prova përfundimtare për të lidhur konsumin e vezëve me rritjen e niveleve të kolesterolit.
Në fakt, dekada të tëra kërkimesh tani kanë qenë në gjendje të tregojnë se jo vetëm që vezët nuk kanë një efekt negativ në nivelet e kolesterolit, por ato madje mund të kenë një efekt pozitiv në shëndetin tuaj metabolik.
Megjithatë, nëse jeni dikush me nivele të larta kolesteroli, mund të dëshironi të konsultoheni me një dietolog ose të kërkoni këshilla të tjera mjekësore nga një profesionist i kujdesit shëndetësor për të marrë një ide më të mirë të sasisë së duhur të konsumit të vezëve për mirëqenien tuaj individuale.
Vezët dhe presioni i gjakut
Një tjetër mit i zakonshëm kur bëhet fjalë për ngrënien e vezëve është se konsumi i lartë i vezëve mund të çojë në presion të lartë të gjakut. Megjithatë, hulumtimet më të reja kanë treguar se konsumimi i vezëve nuk ka efekt në presionin sistolik ose diastolik të gjakut tek të rriturit.
Një studim tjetër arriti në përfundimin se ngrënia e një veze në ditë nuk shoqërohej me një rritje të presionit të gjakut ose niveleve të A1C, pavarësisht nga përqindja e yndyrës në trup.
Pavarësisht këtyre gjetjeve pozitive, hulumtime të tjera kanë gjetur rezultate të ndryshme, me një studim që zbuloi se marrja e vezëve mund të ketë një lidhje me nivele më të larta të presionit të gjakut tek individët obezë. Megjithatë, ky studim ishte vetëm korrelativ dhe nuk mund të përcaktonte lidhjet e drejtpërdrejta shkak-pasojë.
Ndërsa shumica e studimeve duket se tregojnë se konsumimi i sasive të moderuara të vezëve nuk lidhet me presionin e gjakut, mund të duhet të bëhen më shumë kërkime mbi këtë temë.
A mund të jeni alergjik ndaj vezëve?
Alergjia ndaj vezëve është lloji i dytë më i zakonshëm i alergjisë ushqimore që gjendet tek foshnjat dhe fëmijët e vegjël. Shumica e alergjive të vezëve ndodhin për shkak të një reagimi të sistemit imunitar ndaj proteinave që gjenden në vezë.
Sipas studiuesve, një përgjigje e ndërmjetësuar nga antitrupat IgE ndaj antinutrientëve të quajtur ovomucoid dhe ovalbumin dhe disa proteinave mund të çojë në disa nga simptomat që lidhen me alergjitë e vezëve.
Është e rëndësishme të theksohet se vezët shpesh fshihen në shumë lloje të ndryshme ushqimesh, duke filluar nga makaronat tek ushqimet e skuqura e deri te waffle. Nëse dyshoni se mund të keni një ndjeshmëri ndaj vezëve ose alergji, konsultohuni me një dietolog ose profesionist mjekësor për udhëzime.
A mund të konsumoni vezë çdo ditë?
Vezët janë burim ushqyes që përmbajnë makro dhe mikronutrientë të dobishëm dhe mund të ndihmojnë në mbështetjen e niveleve të shëndetshme të sheqerit në gjak, shëndetin kardiovaskular dhe shëndetin metabolik. Në përgjithësi, përfshirja e një veze si pjesë e rutinës suaj të përditshme mund të jetë e shëndetshme dhe mund të jetë një burim i mirë i lëndëve ushqyese thelbësore.
Megjithatë, shumica e hulumtimeve të bëra për vezët nuk kanë arritur në një përfundim në lidhje me rekomandimet për sasi optimale të konsumit të vezëve. Konsensusi i përgjithshëm nga një përmbledhje e rishikimeve sistematike të vitit 2020 arriti në përfundimin se për shkak të kufizimeve të studimit dhe të dhënave kontradiktore, mund të mos jetë e mundur të rekomandohet një konsum i caktuar ditor për vezët.
Për shkak të këtyre rezultateve të ndryshme, studiuesit kanë përcaktuar se nevojiten akoma më shumë studime në këtë fushë. Është gjithashtu e rëndësishme të theksohet se trupi juaj është unik dhe ajo që funksionon për një person mund të mos funksionojë domosdoshmërisht për dikë tjetër.
Konsumi e vezëve me moderim mund të jetë një zgjedhje e mirë kur bëhet fjalë për ushqimin e shëndetshëm. Por, si gjithmonë, ju mund të konsultoheni me një dietolog ose nutricionist për të krijuar një udhëzues për planifikimin e vakteve bazuar në nevojat tuaja individuale dietike./ Nutrisense
Përktheu për Gazetën Shëndeti, Griselda Ozuni
