Nga mjeku Isuf Kalo, endokrinolog
Është e kundërta e komës diabetike. Ajo është pasojë e uljes tej mase të glicemisë. Zakonisht shkaktohet nga gabime në mjekim, sidomos nga teprimi i dozave të insulinës apo sulfamideve hipoglicemiante. Koma hipoglicemike është në dukje më dramatike. Ajo krijon alarm të madh si tek i sëmuri, ashtu dhe te 
njerëzit që e rrethojnë. Arsyeja është që kjo komë shfaqet pothuaj pa pritur, kur i sëmuri është mirë p.sh. gjatë një aktiviteti. Brenda pak çastesh ai mund të rrëzohet papritur pa ndjenja. Ai shpesh përpëlitet në konvulsione muskulare që të kujtojnë epilepsinë (“sëmundjen e tokës”), i skuqur në fytyrë e i mbytur në djersë.
Një i sëmurë diabetik kur bie në komë hipoglicemike nuk e ndihmon dot më vetveten. Glicemia e tij në këto çaste është nën 50 mg%.
Fatmirësisht që organizmi ka një sërë mekanizmash që vihen automatikisht në lëvizje për të vetëkorrigjuar këtë gjendje. Në sajë të tyre, kriza gradualisht kalon. Niveli i glicemisë normalizohet dhe jo rrallë rritet edhe më shumë duke arritur në shifra tepër të larta sa bën që të shfaqet edhe glukoza në urinë. Kjo përgjigje reflektore, rritja e tepërt e glicemisë pas kalimit të gjendjes hipoglicemike, quhet efekti Somogy. Atë duhet ta njohin edhe diabetikët se jo rrallë i ngatërron në interpretimin e analizave ditore.
Koma hipoglicemike jo gjithmonë kalon vetvetiu, kaq thjesht dhe pa pasoja. Veçanërisht në të sëmurët e moshuar ajo mund të bëhet shkak i aksidenteve vaskulare që janë kërcënuese për jetën e tyre. Si e tillë koma hipoglicemike duhet të parandalohet me çdo kusht.
Si mund të parandalohet koma hipoglicemike?
Pavarësisht nga dramaticiteti dhe shpejtësia e shfaqjes, ajo ka një sërë shenjash paralajmëruese që, po të njihen mirë nga të sëmurët diabetikë, bëjnë të mundur zbulimin e tyre në kohë dhe mjekimin shumë efikas.
Dr. Isuf Kalo duke folur për gazetën “Shëndet+”
Cilat janë shenjat e para të hipoglicemisë?
Si shenja fillestare të saj janë: dridhja e duarve, e trupit, rrahjet e shpeshta të zemrës, djersitja e theksuar, skuqja e fytyrës, errësimi i pamjes, marrje mendsh, trrullosje, ndjenjë urie si “gërryerje” apo “boshllëk” në stomak etj. Ndonjëherë shenjat e para të hipoglicemisë mund të jenë sjellja e çuditshme dhe jo e zakonshme e të sëmurit, nervozizëm pa shkak i tij, të folur pa kuptim, lëvizje të pakoordinuara të gjymtyrëve etj.
Këto shenja nuk është e thënë të shfaqen të gjitha bashkë gjatë një krize të vetme apo te secili i sëmurë. Më shpesh shfaqen një, dy apo disa prej tyre. Rëndësi vendimtare ka që i sëmuri t’i njohë këto shenja e të dijë t’i vlerësojë drejt dhe në kohë. Një i sëmurë i tillë, i mësuar dhe i stërvitur di si të veprojë kur i shfaqen këto shenja, nuk arrin asnjëherë deri në humbjen e ndërgjegjes, në komën e plotë hipoglicemike. Kjo e fundit shfaqet vetëm tek ata të sëmurë që nuk i vlerësojnë shenjat e mësipërme si sinjale me shumë domethënie të uljes së sheqerit në gjak, por i keqinterpretojnë ose i nëvleftësojnë si të rastit, kalimtare apo të pa lidhura me ndryshimet e glicemisë.
Ata bëhen kështu fajtorë të drejtpërdrejtë për rënien e tyre në komë, sepse humbasin kohën më të mirë për të marrë masa mjekuese që e frenojnë menjëherë keqësimin e gjendjes dhe madje e korrigjojnë me shumë lehtësi. (Mjafton të hamë apo të pimë diçka që përmban sheqer).
Gjendje të tilla hipoglicemike janë veçanërisht të rrezikshme për fëmijët e vegjël që mund të ndodhen pranë zjarrit apo në rrugë, për disa diabetikë me profesione delikate, si: shoferë, muratorë, elektricistë, polumbarë etj., ku një krizë e tillë, me turbullime të ndërgjegjes, mund të rrezikojë jetën dyfish.
