Kryefaqja Box 5 Skizofrenia, sëmundja e pazakontë mendore: Shkaqet, simptomat dhe trajtimi

Skizofrenia, sëmundja e pazakontë mendore: Shkaqet, simptomat dhe trajtimi

0
Shpërndaje

Përshtati në shqip: Daniela Burnazi

Skizofrenia është një sëmundje e shëndetit mendor që zakonisht shfaqet në adoleshencën e vonë ose në moshën e rritut të hershëm. Ndikimi i saj në të folur, në të menduar, në emocione dhe në fusha të tjera të jetës mund të ndikojë në ndërveprimet që ka individi në shoqëri.

Skizofrenia është një gjendje mjaft e pazakontë, që prek rreth 0.25% në 0.64% të njerëzve në Shtetet e Bashkuara, sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit Mendor (IKSHM). Sëmundja ka ndikim të thellë tek pacienti që e ka/

Simptomat zakonisht shfaqen kur një person është midis adoleshencës së vonë dhe fillimit të viteve ’30. Ato priren të zhvillohen më herët te meshkujt sesa te femrat.

Në disa raste, një person do të fillojë të tregojë sjellje të pazakonta që nga fëmijëria, por këto bëhen domethënëse kur plaken. Në të tjerët, simptomat mund të shfaqen papritmas.

Skizofrenia është një gjendje e përjetshme, por trajtimi mund të ndihmojë në menaxhimin e simptomave.

Ky artikull do të shikojë shkaqet dhe simptomat e skizofrenisë, si dhe disa nga opsionet e trajtimit në dispozicion.

Simptomat e skizofrenisë:

Skizofrenia prek njerëz të ndryshëm në mënyra të ndryshme, por ka disa simptoma të zakonshme për të gjitha llojet e skizofrenisë:

  • Fjalim i hutuar, që është i vështirë për t’u kuptuar nga të tjerët.
  • Mungesa e shprehjes së fytyrës
  • Mungesa e shprehjes emocionale
  • Mungesa e motivimit
  • Vështirësi në përqëndrim
  • Psikozë (të tilla si mashtrime apo halucinacione)

Deluzione: pësoni përjeton iluzione që besojnë se diçka është e vërtetë, por nuk ka prova të forta për të. Për shembull, ata mund të besojnë se:

  • Dikush i ka “pushtuar”
  • Dikush po i ndjek
  • Dikush po përpiqet që ta kontrollojë nga distanca
  • Dikush me fuqi të jashtëzakonshme “e ka pushtuar”

Halucinacione: disa nga pacientët me skizofreni mund të përjetojnë halucinacione. Lloji më i zakonshëm është dëgjimi i zërave, por halucinacionet mund të ndikojnë në të gjitha shqisat. Për shëmbull, personi mund të shohë, ndjejë, shijojë, nuhasë gjëra që në të vërtetë nuk ekzistojnë.

Të menduarit dhe të folurit e hutuar: mund të ketë probleme me kujtesën dhe thotë gjëra që mund t’i kuptojë ose konceptojë vetëm vetë.

Shkaqet e skizofrenisë:

  • Gjenetika: nëse nuk ka histori të skizofrenisë në familje, shanset për të zhvilluar atë janë më pak se 1%. Rreziku i personit rritet nëse këtë sëmundje e kanë pasur prindrit e tij.
  • Skizofrenia duket se zhvillohet kur ka një çekuilibër të një neurotransmetuesi të quajtur dopamine, dhe ndoshta edhe serotoninës, në tru.

Faktorët mjedisorë që mund të rrisin rrezikun e skizofrenisë përfshijnë:

  • Trauma gjatë lindjes
  • Infeksionet virale
  • Faktorët psikosocialë (trauma të kaluara)
  • Disa medikamente

Në vitin 2017, shkencëtarët gjetën prova që sugjerojnë se disa substanca në kanabis mund të shkaktojnë skizofreninë tek ata që janë të ndjeshëm ndaj tij.

A ka trajtim skizofrenia?

Skizofrenia është një gjendje e përjetshme, por trajtimi efektiv mund të ndihmojë një person të menaxhojë simptomat, të parandalojë recidivat dhe të shmangë shtrimin në spital.

Përvoja e secilit person do të jetë e ndryshme, dhe një mjek do ta përshtatë trajtimin që i përshtatet individit.

Disa opsione të mundshme të trajtimit përfshijnë:

Medikamente antipsikotike: Këto mund të jenë për përdorim të përditshëm ose për përdorim më të rrallë nëse personi zgjedh medikamente me injeksion, të cilat mund të zgjasin deri në 3 muaj ndërmjet injeksioneve (në varësi të medikamenteve).

Këshillimi: Kjo mund të ndihmojë një person të zhvillojë aftësitë e përballimit dhe të ndjekë qëllimet e tij jetësore.

Diagnostifikimi i sëmundjes:

Nuk ka ndonjë provë diagnostike për të vlerësuar skizofreninë. Një mjek do ta diagnostikojë atë duke vëzhguar se si personi sillet. Ata gjithashtu do të pyesin për historikun e tyre të shëndetit fizik dhe mendor.

Thënë kjo, ata mund të rekomandojnë disa teste për të përjashtuar shkaqe të tjera të mundshme të simptomave, të tilla si një tumor, dëmtim i trurit ose një gjendje tjetër e shëndetit mendor, të tilla si çrregullimi bipolar./shëndeti.com.al

Burimi: Web Medicine

LËR NJË MESAZH

Please enter your comment!
Please enter your name here