Artan Haruni, neuropediatër
Problemi i parë që lind para mjekut pasi ka dyshuar për helmim, është gjetja e lëndës që e ka shkaktuar. Duhen bërë përpjekje të mëdha për të nxjerrë nga prindërit ose persona të tjerë që e rrethojnë, se çfarë ka marrë fëmija. Shpesh kjo është shumë e vështirë, e lidhur me nivelin kulturor të prindërve, nga organizimi i jetës në familje, njohjes së sendeve që përdoren, sistemimin e tyre brenda shtëpisë etj.
Në anamnezë duhet të këmbëngulet për kohën e marrjes së lëndës helmuese, mundësisht sasinë e marrë, kohëzgjatjen e kontaktit me helmin, shfaqjet e para klinike, të cilat si rregull fillojnë menjëherë te një fëmijë krejtësisht i shëndoshë, si dhe ndihma e dhënë. Zakonisht, helmimet janë akute me disa përjashtime ku helmimi si ai me plumb, do një kohë të gjatë të shfaqet.
Cilat janë shenjat e para që tregojnë se diçka nuk shkon me fëmijën, shenjat që tregojnë që fëmija mund të jetë helmuar?
Shenjat e para që tërheqin vëmendjen janë të vjellat, diarreja, ndjesia e një ere të veçantë, ndryshimet e papritura të sjelljes, të pasuara nga konvulsionet ose koma. Disa helmime kanë shenja karakteristike, por zakonisht shenjat janë të përgjithshme e që nuk ndihmojnë shumë në diagnozë.
Ku konsiston ekzaminimi klinik në këto raste?
Ekzaminimi klinik duhet të bëhet sa më shpejt për të dhënë mundësinë e fillimit të përshtatshëm në një kohë të shkurtër. Të bëhet vlerësimi i lëkurës, funksioni i aparatit të frymëmarrjes, atij kardiovaskular, digjestiv, diereza, ndryshimi i ngjyrës së urinës, shenjat nga sistemi nervor qendror, si: ndërgjegjja, tonusi i muskujve, drejtpeshimi, pupila, reflekset, temperatura etj.
Asnjëherë të mos jemi robër të laboratorit. Ai ka vlera të pakrahasueshme, por kostoja e shkurtër që kemi në dispozicion nuk na lejon pritjen e përgjigjes. Shpesh, përfundimi i kërkuar mund të mos jetë pozitiv, materiali për ekzaminim është marrë me nxitim ose është i pamjaftueshëm.
Kjo nuk do të thotë se nuk duhet të merren materialet për ekzaminim toksikologjik për përcaktimin e lëndës së marrë dhe ekzaminimi klinik-biokimik, si drejtpeshimi acido-bazik, elektrolitet, glicemia, azotemia, funksioni i mëlçisë, EKG etj.
