Përshtati në shqip për gazetën “Shëndet+”: Blertina Koka
Shkencëtarët kanë lajmëruar së fundmi një plan të jashtëzakonshëm për të rikrijuar të gjitha qelizat njerëzore nga e para brenda dhjetë viteve të ardhshme. Projekti shumë kompleks përfshin sintetizim të gjashtë miliardë “karaktereve” që përmban i gjithë kodi njerëzor i ADN-së, i njohur ndryshe si gjenom.
Nëse projekti vazhdon, mund të ketë pasoja shumë të rëndësishme për studimin e sëmundjeve si kanceri apo rritja e organeve zëvendësuese, thonë kërkuesit.
Por puna gjithashtu e çon debatin nga “projektimi i bebeve”.
Shkencëtarët po shpresojnë që e gjithë ADN-ja të injektohet në një qelizë të gjallë dhe të fillojë të përhapet. Në këtë pikë, shkencëtarët do të kenë krijuar për herë të parë, një qelizë të tërë njerëzore që e kanë projektuar vetë.
I quajtur Projekti i Shkrimit të Gjenomit Njerëzor, ai do t’i japë mundësi kërkuesve të bëjnë gjene njerëzore dhe kromozome sintetike. Këtu do të përfshihet edhe kromozomi i 21-të, i cili është përgjegjës për sindromën Daun.
Kërkuesit shpjeguan se planet për të krijuar gjenomin sintetik do të jenë një hap më tej nga fragmentizimi i gjenomit njerëzor që u arrit në vitin 2004.
Drejtuar nga profesori Jef Boeke i Universitetit të Nju Jorkut, shkencëtarët thonë se projekti do të ishte një progres i madh për njeriun, i cili do të kishte mundësinë të kalonte nga leximi i ADN-së te kodimi i saj.
Çfarë propozojnë ata?
Hulumtuesit shkencorë sugjerojnë nisjen e një projekti për të prodhuar gjenomet e një njeriu në laborator. Projekti i Shkrimit të Gjenomit Njerëzor do t’u japë mundësi kërkuesve të bëjnë gjene njerëzore dhe kromozome sintetike në laborator. Grupi prej 25 shkencëtarësh thotë se ky projekt mund të çojë në:
- Rritjen e organeve për pacientët që kanë nevojë për transplant.
- Projektimin e imunitetit për viruset vdekjeprurëse, si Ebola ose Zika.
- Krijimin e gjeneve sintetike për të studiuar rolin e tyre tek qelizat.
- Sintetizimin e të gjitha kromozomeve, përfshirë këtu edhe kromozomin e 21-të, që është përgjegjës për sindromën Daun.
- Zhvillimin në laborator të qelizave rezistente ndaj kancerit.
Rreth 25 ekspertët e përfshirë në këtë projekt kanë kërkuar 70 milionë paundë investime për ta lançuar projektin. Ata thanë se kostoja finale me gjasa do të jetë rreth 2 miliardë paundë.
Burimi: Daily Mail / https://shendeti.com.al/
