Për gazetën “Shëndet+” dhe shendeti.com.al, dermatologia Monika Fide
Melanoma është kancer malinj i lëkurës dhe origjinën e merr nga qelizat melanocite në lëkurë. Diagnostikimi i hershëm i melanomës ka shumë rëndësi dhe luan rol në prognozë. Melanoma shfaqet kryesisht në zonat e ekspozuara në diell, por mund të shfaqet më rrallë dhe në mukoza, si në mukozën e gojës, mukozën e organeve gjenitale, në sy. Zhvillohet në nishanet ekzistues, por mund të jetë dhe e “re” në lëkurë, pra jo mbi një nervus të mëparshëm.
Bëj testin dhe shiko sa i riskuar je për kancerin e lëkurës/ melanomën (Mblidh pikët dhe llogarit rrezikun)
1. Gjinia:
Mashkull (1 pikë)
Femër (0 pikë)
2. Mosha:
60+ vjeç (2 pikë)
40-59 vjeç (1 pikë)
39 ose më pak (0 pikë)
3. Origjina:
Veri i Evropës ose UK (1 pikë)
Vende të tjera (0 pikë)
4. Kur ekspozoheni në diell pa kremra solar a digjeni lehtë dhe asnjëherë nuk nxiheni:
Po (1 pikë)
Jo, unë mund të nxihem (0 pikë)
5. Që në lindje sa herë ju jeni djegur keq nga dielli, keni kijuar bula/ flluska e rrjepur pas djegies:
Më shumë se 5 herë (2 pikë)
2-5 herë (1 pikë)
Më pak se 2 herë (1 pikë)
6. Në adoleshencë sa nishane dhe/ose quka keni pasur:
Shumë (2 pikë)
Disa (1 pikë)
Pak ose asnjë (0 pikë)
7. Keni ndonjë në familje me melanomë?
Po (1 pikë)
Jo (0 pikë)
8. A keni trajtuar ndonjëherë ndonjë zonë në lëkurë me djegie me Azot (zonë diskeratotike, aktinikë):
Më shumë se 10 (3 pikë)
1-10 herë (2 pikë)
Asnjë (0 pikë)
9. Keni pasur ndonjëherë ndonjë kancer lëkure dhe e keni trajtuar, si: baziliomë, karcinomë skuamoqelizore, melanomë.
Më shumë se 10 (6 pikë)
1-10 (4 pikë)
Asnjë (0 pikë)
10. Ishte ndonjë nga karcinomat e pyetjes 9 melanomë?:
Po (3 pikë)
Jo (0 pikë)
9 pikë ose më shumë: Rrezik i lartë! Çfarë duhet të bësh? Kontakto sa më shpejt dermatologun. Kontrollo vetë lëkurën tënde çdo tre muaj.
4-8 pikë: Rrezik i mesëm. Fillo të kontrollosh nishanet e tua tek dermatologu. Kontrollo lëkurën dhe nishanet e tua tek dermatologu 2 herë në vit.
0-3 pikë: Rrezik i ulur. Kontrollohu tek mjeku dermatolog së paku një herë në vit. Por kujtohu gjithnjë që rreziku i ulur nuk nënkupton që nuk mund të prekesh nga melanoma.
