Përshtati në shqip: Blertina Koka
Ushqeheni shëndetshëm, kryesisht me produkte bimore. E frekuentoni rregullisht palestrën. Aplikoni krem kundra diellit siç duhet. Nuk keni pirë asnjëherë duhan. Duke ndjekur zakone të tilla të shëndetshme, supozohet që mund të ulet rreziku i zhvillimit të kancerit me kalimin e viteve. Mirëpo, krahas këtyre vjen një studim bombastik që sugjeron se të gjitha këto zakone janë shumë më pak të dobishme seç e kishim menduar në uljen e rrezikut për zhvillimin e kancerit, kjo krahasuar me një arsye më të fortë. Studimi, nga Universiteti Johns Hopkins, ka arritur në përfundimin se 2/3 e të gjitha rasteve me kancer mund t’iu atribuohen mutacioneve gjenetike që shkaktojnë zhvillimin e masës tumorale. Më pak fjalë, më shumë raste të kanceri shkaktohen nga fati i keq, sipas autorëve të studimit.
Nëpërmjet këtij studimi shkencëtarët donin të zbulonin përse disa inde në trup, si ata tek zorra e hollë dhe pankreasi, kanë norma më të larta të rrezikut të kancerit se të tjerët. Kështu ata monitoruan ndarjen e qelizave staminale në 31 llojet e ndryshme të indeve, duke i krahasuar këto shifra me rreziqet e zhvillimit të kancerit gjatë jetës tek të njëjtat inde. Përfundimi: Sa më shumë ndarje të qelizave të ndodhin, aq më i lartë është rreziku për zhvillimin e kancerit.
Sipas Bert Vogelstein, profesor onkologjie tek Universiteti i Mjekësisë Johns Hopkins, sa më shumë ndarje të qelizave ndodhin, aq më shumë mundësi ka që të ndodhë ky mutacion.
A duhet të shqetësohemi apo lehtësohemi nga ky fakt që në shumicën e rasteve nuk është në dorën tonë prekja nga kanceri? Edhe pse hulumtuesit shkencorë kanë zbuluar se 22 lloje kanceri lidhen më shumë me mutacionet gjenetike të rastësishme, 9 të tjera – si një lloj kanceri i lëkurës, apo kanceri i mushkërisë, i zorrës, qafës dhe kokës – lidhen me faktorët mjedisorë që mund t’i kontrolloni pjesërisht, si ekspozimi shumë ndaj rrezeve UV apo duhanpirja. Këto 9 lloje kanceri influencohen gjithashtu edhe nga faktorë të trashëguar, prandaj kontrollet e herëpashershme tek mjeku mund t’ju ndihmojnë të identifikoni një tumor shumë para se ai të bëhet i rrezikshëm për jetën.
Si përfundim, kanceri është një përmbledhje e sëmundjeve të shkaktuara në shkallë të ndryshme, duke filluar nga gjenetika, faktorët e mjedisit dhe mutacionet e gjeneve të cituara në studimin e Johns Hopkins. Gjithsesi, sipas sugjerimeve të American Cancer Society, është e udhës të ndiqni disa sjellje të shëndetshme: të ushqeheni shëndetshëm me fruta dhe perime, të kryeni rregullisht aktivitet fizik, të minimizoni ekspozimin ndaj rrezeve UV dhe cigareve.
Burimi: Women’s Health / Shendeti.com.al
