Kortizoli njihet si hormoni i stresit, por roli i tij në organizëm shkon shumë përtej reagimit ndaj situatave stresuese. Ai ndihmon në rregullimin e metabolizmit, nivelit të sheqerit në gjak dhe presionit të gjakut, si dhe luan rol në kontrollin e inflamacionit.
Kur nivelet e kortizolit mbeten të larta për një kohë të gjatë, kjo mund të ndikojë negativisht në shëndet. Megjithatë, shenja më e dukshme nuk është gjithmonë ndjesia e stresit, por shtimi i pashpjegueshëm në peshë, veçanërisht në zonën e barkut.
Sipas Brynna Connor, mjeke e mjekësisë familjare në Austin, Teksas, dhe ambasadore e kujdesit shëndetësor në NorthwestPharmacy.com, rritja kronike e kortizolit e mban organizmin në një gjendje të vazhdueshme stresi, gjë që mund të ketë pasoja të rëndësishme për shëndetin.
Pse kortizoli i lartë mund të shkaktojë shtim në peshë?
Sipas Dr. Connor, një nga shenjat më karakteristike të niveleve kronikisht të larta të kortizolit është shtimi i pashpjegueshëm i yndyrës në pjesën e barkut, veçanërisht i yndyrës viscerale, e cila grumbullohet rreth organeve të brendshme.
Kur nivelet e kortizolit janë të larta, organizmi mund të favorizojë grumbullimin e yndyrës në zonën abdominale. Ky reagim lidhet me mënyrën se si trupi përballon situatat që i percepton si kërcënim ose stres.
Një tjetër veçori është se shtimi në peshë mund të ndodhë edhe pa ndryshime të dukshme në ushqyerje apo aktivitetin fizik. Për më tepër, nivelet e larta të kortizolit mund të ulin ndjeshmërinë ndaj insulinës, duke ndikuar në mënyrën se si organizmi përpunon glukozën dhe duke rritur më tej prirjen për shtim në peshë.
Megjithatë, shtimi i yndyrës në bark nuk do të thotë automatikisht se një person ka nivele të larta të kortizolit, pasi kjo mund të lidhet me shumë faktorë të tjerë.
Cilat janë shkaqet e kortizolit të lartë?
Stresi i zgjatur është një nga faktorët që mund të ndikojnë në rritjen e niveleve të kortizolit, por nuk është i vetmi.
David Cutler, mjek i mjekësisë familjare në Providence Saint John’s Health Center në Santa Monica, Kaliforni, shpjegon se nivelet e këtij hormoni mund të ndikohen edhe nga faktorë të tjerë, si:
- Sëmundjet fizike dhe temperatura e lartë;
- Mungesa e gjumit;
- Inflamacioni;
- Shtatzënia;
- Faktorët emocionalë;
- Ushqyerja;
- Konsumi i alkoolit dhe kafeinës;
- Disa medikamente me recetë dhe suplemente ushqimore.
Këta faktorë mund të ndikojnë në nivelet e kortizolit në mënyra të ndryshme, ndaj vlerësimi duhet të marrë parasysh gjendjen e përgjithshme shëndetësore dhe historinë e personit.
Kur duhet të konsultoheni me mjekun?
Nëse vëreni shtim të pashpjegueshëm në peshë, veçanërisht në zonën e barkut, dhe njëkohësisht përjetoni ndryshime në gjendjen shëndetësore ose në rutinën e përditshme, këshillohet të konsultoheni me mjekun.
Një vlerësim mjekësor mund të ndihmojë në identifikimin e shkaqeve të mundshme dhe në përcaktimin nëse nevojiten ekzaminime të mëtejshme.
Është e rëndësishme të theksohet se shtimi në peshë, i vetëm, nuk mjafton për të diagnostikuar kortizolin e lartë. Diagnoza kërkon vlerësim të përshtatshëm mjekësor dhe, kur është e nevojshme, analiza specifike.
Kortizoli është një hormon thelbësor për funksionimin normal të organizmit. Shqetësimi lind kur nivelet e tij mbeten të larta në mënyrë të vazhdueshme, ndaj simptomat e pashpjegueshme nuk duhen interpretuar pa këshillën e një profesionisti shëndetësor.
