Përshtati në shqip për gazetën “Shëndet+”: Blertina Koka
Metoda teorike dhe shumë e diskutueshme për të bërë fëmijë nga tre prindër, duke përdorur fertilizimin in-vitro (IVF) për të futur gjene të caktuar nga një person i tretë në embrion, është menduar dhe testuar prej shumë kohësh.
Pas shumë kërkimeve dhe testimeve tek vezët e dhuruara, shkencëtarët nga Universiteti Newcastle kanë arritur më në fund që të testojnë metodën e tyre të zëvendësimit të mitokondrisë tek embrionet e njerëzve. Ata shpresojnë që brenda dy vitesh të bëjnë realitet këtë terapi.
Kjo metodë zëvendëson mitokondrinë e dëmtuar të bartur nga nëna tek foshnja, me versione të shëndetshme nga një dhuruese tjetër. Mitokondria siguron energji për të gjitha qelizat, dhe një e metë e vogël mund të çojë në zhvillimin e sëmundjeve të ndryshme tek bebet.
Procesi përfshin heqjen e materialit gjenetik kyç nga embrioni gjatë kohës që bëhet fertilizimi, dhe mënjanimi i mitokondrisë së dëmtuar të gruas.
ADN-ja prindërore, që përmban të gjitha gjenet kyçe përgjegjëse për karakterin dhe pamjen e jashtme, do të transferohet më pas tek embrioni i një dhuruese femër, të cilës i është hequr bërthama, por përmban vetëm mitokondrinë e shëndetshme.
Qëllimi i kësaj teknike është që “bebja me tre prindër” të marrë vetëm gjenet e shëndetshme nga prindërit dhe të mos mbart asnjë sëmundje apo të metë nga ata, kështu rreziku do të jetë më i vogël që fëmija kur të rritet të preket nga ndonjë sëmundje e trashëgueshme.
Pjesa më e madhe e ADN-së së bebit me “tre prindër” sigurohet nga nëna dhe babai, ndërsa prindi i tretë furnizon vetëm 2% të gjeneve të fëmijës. Asnjë prej këtyre gjeneve nuk kontrollon karakteristika si flokët apo ngjyrën e syve.
Sipas shkencëtarëve nga Universiteti Newcastle, kjo metodë ka funksionuar që në eksperimentet e para të kryera në vitin 2010, por nga 200 procedura të suksesshme të zëvendësimit të mitokondrisë, 79% e embrioneve kishin më pak se 2% mitokondri me të meta (fëmijët me më pak se 30% të meta nuk preken nga ndonjë sëmundje degjenerative).
Meqë akoma nuk dihet si do të ndikojë kjo metodë tek fëmijët me kalimin e kohës, shkencëtarët kanë vendosur ta testojnë atë vetëm tek bebet mashkull (vetëm femrat mund të mbartin mitokondri me të meta).
Burimi: Engadget / https://shendeti.com.al/
