Pas 3 viteve jashtëzakonisht të vështira, kur zhvlerësimi i euros dhe dollarit goditi fort të ardhurat e sektorit, eksportet e bimëve mjekësore kanë nisur të përmirësohen.
Për periudhën janar–tetor 2025, të dhënat e INSTAT tregojnë një rritje prej rreth 8% të eksporteve për grupin “Farat vajore, bimët industriale apo medicinale, ushqim për kafshët”, duke sinjalizuar rikuperim të sektorit pas krizës së shkaktuar nga zhvlerësimi i monedhave të huaja.
Eksportuesit theksojnë se goditja e vitit 2023 ishte më e rëndë edhe se periudha e pandemisë, kur kufizimet e lëvizjes dhe politikat izoluese ndikuan ndjeshëm tregtinë. Gjatë periudhës janar–tetor 2023, eksportet e grupit “Farat vajore, bimët industriale apo medicinale, ushqim për kafshët” ranë me rreth 22% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2022, e ndikuar nga zhvlerësimi i euros.
Kryetari i Shoqatës së Eksportuesve të Bimëve Mjekësore dhe Aromantike Filip Gjoka tha se rritja e eksporteve po ndikohet nga shtrenjtimi i çmimeve për disa artikuj që është shfaqur kërkesë e lartë në tregjet e huaja.
“Për shkak të zhvlersimit të monedhave të huaja sektori prej 3 vitesh sektori po has vështirësi nga humbjet në eksport.
Sivjet ka një përmirësim të eksporteve, ka rritje të tyre e ndikuar nga shtrenjtimi i çmimeve për eksport për disa bimë medicinale. Janë disa bimë që ka kërkesa, si: rrënja e qumështores, çaji i malit, boronica, lulja e fjanit. Këto bimë më tepër po eksportohen në Europë, në SHBA, Australi dhe Singapor.
Rritja e çmimeve 4 deri 10% për disa bimë më shtrenjtë sesa vjet, po arrin të kompensojë humbjet e kompanive të shkaktuar nga zhvlerësimet e euros dhe dollarit”.
Kryetari i Shoqatës së Eksporteve të Bimëve Mjekësore dhe Aromatike Filip Gjoka gjithashtu theksoi se për të rikuperuar humbjet nga zhvlerësimi i monedhave të huaja shumë eksportues jo vetëm që kanë zgjeruar gamën e produkteve që i ofrohen tregut ndërkombëtar, po madje po shtojnë sasinë për eksport edhe drejt tregjeve aziatike. Drejt këtyre tregjeve synohet ofrimi i atyre produkteve që konstatohet mungesë eksportesh nga vendet e rajonit.
Pavarësisht synimeve të eksportuesve për t’u shtrirë në tregje të reja, zoti Gjoka përsërit se problem mbetet mungesa e investimeve për shtimin e kapaciteteve përpunuese për produkt final të përpunuar. Nga operatorët me potenciale grumbulluese, përpunuese dhe eksportuese vetëm 25% e tyre arrijnë të nxjerrin produkt final të përpunuar, kurse 75% e tyre u shitën si lëndë e parë pa u përpunuar, duke humbur në pjesën të madhe të vlerës që mund të ngelej në ekonominë vendase./ Monitor
