Zyra për Mbrojtjen nga Rrezatimet mbështet fuqishëm udhëzimet e Departamentit të Shëndetit Publik të Kalifornisë sesi të zvogëlojmë ekspozimet ndaj energjisë së radiofrekuencave, në të cilat funksionon telefonia celulare dhe pajisjet pa-tel.
Në një kohë që përdorimi i telefonave celulare, sidomos atyre “smart”, vazhdon të rritet në Shqipëri, sidomos tek fëmijët, Zyra për Mbrojtjen nga Rrezatimet mbështet fuqishëm udhëzimet e Departamentit të Shëndetit Publik të Kalifornisë, i cili lëshoi së fundmi një udhëzues për individët të cilët duan të ulin ekspozimin e tyre ndaj energjisë së marrë nga radiofrekuencat e celularëve. Edhe pse komuniteti botëror nuk ka arritur akoma në një konsensus për sa i përket rrezikut nga përdorimi i celularëve, kërkuesit sugjerojnë se përdorimi afatgjatë i tyre mund të ketë ndikim në shëndetin e njerëzve.
Edhe pse shkenca po përparon, në radhët e disa profesionistëve dhe tek publiku ka disa shqetësime në lidhje me ekspozimin për një kohë të gjatë ndaj energjisë së emetuar nga celularët. Ne jemi të ndërgjegjshëm dhe të bindur se hapa të vegjël si mosmbajtja e telefonit në xhep dhe largimi i tij nga shtrati gjatë natës, mund të ndihmojë në uljen e ekspozimit si ndaj të rriturve por edhe ndaj fëmijëve. Celularët emetojnë energji të radiofrekuencave kur ata dërgojnë apo marrin sinjale drejt dhe nga stacionet bazë të telefonisë celulare dhe disa shkencëtarë besojnë se kjo energji mund të ndikojë në shëndetin e njeriut.
Përdorimi i celularëve në Shqipëri ka pësuar një rritje dramatike në vitet e fundit, dhe vëmendja po shkon drejt telefonave smart. Gjithashtu, mosha mesatare kur fëmijët marrin celularin e parë tani është ulur dhe shumica e të rinjve e mbajnë telefonin afër vetes shumicën e ditës dhe kur flenë.
“Truri i fëmijëve zhvillohet gjatë viteve të adoleshencës dhe mund të jetë më i ndikuar nga përdorimi i celularëve’’, sipas Dr.Smith. Prindërit duhet të konsiderojnë reduktimin e kohës që fëmijët e tyre shpenzojnë në përdorimin e celularit dhe t‘i inkurajojnë apo këshillojnë ata që t’i fikin këto pajisje gjatë natës.
Udhëzuesi i lëshuar nga DSHPK përfshin disa hapa praktikë si më poshtë, që mund t’i ndjekin si të rriturit ashtu dhe fëmijët, për të zvogëluar ekspozimin ndaj energjisë së radiofrekuencave të celularëve.
Disa rregulla praktike do t’i gjeni më poshtë:
• Mbajtjen e celularit larg trupit, në çantë apo në vende larg jush.
• Reduktimin e përdorimit të celularit kur sinjali është i dobët (shikoni treguesin e sinjalit të jetë sa më i plotë).
• Reduktimin e përdorimit të celularit për transmetimin e sinjaleve audio dhe video, ose për shkarkim dhe ngarkim të skedareve të mëdha.
• Mbajtjen e celularit larg krevatit gjatë natës.
• Heqjen e kufjeve kur nuk jeni duke kryer një telefonatë.
• Përdor kufjet ose përdore me zë të lartë, që të kesh sa më larg kokës telefonin.
• Kur ke telefonin në përdorim, mbaje sa më larg kokës dhe trupit.
• Dërgo mesazhe dhe bëj sa më pak thirrje.
• Bëj thirrje kur ka sinjal të fortë.
• Mos mbaj telefonin celular në xhep dhe poshtë jastëkut.
• Aktivizo Airplane Mode në qoftë se nuk e përdor, sidomos gjatë natës.
• Mos përdor telefonin celular kur je në drejtim mjeti në lëvizje.
• Mos përdor telefonin celular për kohë të gjatë kur je brenda në makinë i parkuar.
• Mos përdor telefonin kur je shumë i lodhur dhe me dhimbje koke.
• Mos bëni gabimin të mendoni se telelefoni me SAR të vogël është pa rrezatim.
• Për sigurinë tuaj, mos përdorni telefonin kur ecni në rrugë makine, në vijat e bardha.
• Fikni çdo pajisje pa tel gjatë natës, kur nuk ju nevojiten.
• Ndikoni tek të afërmit tuaj të ndjekin këto rregulla të thjeshta për zvogëlimin e ekspozimit.
Efektet që mund të kenë fëmijët nga ekspozimet ndaj energjisë së valëve elektromagnetike
Fëmijët mund të jenë më të riskuar nga ekspozimi ndaj energjisë së valëve elektromagnetike, sepse:
• Energjia e valëve elektromagnetike mund të ndikojë një zonë më të madhe të trurit tek fëmijët, se sa tek truri i një të rrituri.
• Truri dhe trupi i fëmijës rriten dhe zhvillohen gjatë viteve të adoleshencës. Gjatë kësaj periudhe, trupi mund të ndikohet më lehtë nga energjia e valëve elektromagnetike dhe efektet prej saj mund të jenë më të dëmshme dhe të zgjasin më shumë.
• Një fëmijë që përdor telefon celular do të ketë një periudhë ekspozimi më të madhe, gjatë gjithë jetës, nga energjia e valëve elektromagnetike sesa një person i cili fillon të përdorë telefonin celular në një moshë të madhe.
Nuk ka shumë studime në lidhje me efektet e energjisë VEM të telefonit celular në fëmijë apo adoleshentë, por disa studime kanë treguar se mund të ketë efekte të rikthyeshme dhe ulje të mirëqenies së përgjithshme. Këtu bëhet fjalë për studime afatshkurtra. Zbatimi i këtyre rregullave nuk do të thotë që telefonat celularë nuk janë të sigurt.
Burimi: Zyra për Mbrojtjen nga Rrezatimet
