Një sërë faktorësh mund të pengojnë trupin tuaj të përthithë vitaminat plotësisht – ose fare.
Sa kohë duhet që vitaminat të funksionojnë? Një ditë, dy javë, tre muaj, apo ndoshta më gjatë? Kur bëhet fjalë për ndjesinë e përfitimeve, nuk ka asnjë përgjigje të vetme, falë një sërë faktorësh që ndikojnë në përthithjen e vitaminave – nga lloji i suplementit që po merrni deri tek mënyrat se si disa lëndë ushqyese ndërveprojnë me njëra-tjetrën në trup.
Në nivel biologjik, vitaminat absorbohen “në disa orë” dhe kanë “efekte të menjëhershme metabolike – për shembull, duke vepruar si antioksidantë për të mbrojtur qelizat, ose si substanca ndërmjetëse të përfshira në prodhimin e hormoneve.
Megjithatë, ka një sërë faktorësh që mund të ndikojnë në efikasitetin e tyre dhe të pengojnë trupin tuaj që t’i përthithë plotësisht – ose fare:
- Nivelet e mangësive
Nëse jeni jashtëzakonisht të mangët në një vitaminë ose mineral të caktuar, mund të duhet më shumë kohë për të korrigjuar mungesën. Përndryshe, mund t’ju duhet një dozë më e lartë për t’ju ndihmuar të rikuperoni më shpejt nivelet e duhura.
- Lloji i suplementit
Vitaminat e marra në formë të lëngshme shpesh do të kenë një efekt më të shpejtë se një kapsulë. Kjo për shkak se trupi duhet të shpërbëjë kapsulën për të nxjerrë vitaminat brenda.
Suplementet e lëngëta dhe pluhuri janë të kufizuara në atë që kur përzihen disa vitamina dhe minerale së bashku, ato mund të bllokojnë përthithjen e tyre dhe nuk ka asnjë mënyrë për t’i ndarë fizikisht nëse nuk merrni dy suplemente të veçanta.
- Uji kundrejt vitaminave të tretshme në yndyrë
Disa lëndë ushqyese janë të tretshme në yndyrë, të tilla si vitaminat A, D, E dhe K. Kjo do të thotë se ata kërkojnë që yndyra të përthithet dhe kjo mund të arrihet duke i përzier këto lëndë ushqyese me një yndyrë në kapsulë ose lëng, ose duke i marrë me ushqim.
Vitaminat e tretshme në yndyrë ruhen në trup dhe për këtë arsye mund të mos kenë nevojë për doza të larta ose të rregullta sa vitaminat e tretshme në ujë. Vitaminat e tretshme në ujë, ndërkohë, treten në ujë dhe përthithen lehtësisht në inde, që do të thotë se ato mund të kenë një efekt pak më të shpejtë.
- Ndërlidhja e lëndëve ushqyese
Shumë vitamina dhe minerale janë të ndërlidhura në mënyrën se si funksionojnë. Një shembull i mirë i kësaj do të ishte marrëdhënia midis vitaminës D dhe kalciumit. Vitamina D ndihmon trupin tuaj të absorbojë kalciumin, kështu që nëse keni nivele të ulëta të vitaminës D, do të luftoni për të mbajtur një nivel të shëndetshëm të kalciumit.
- Mënyra e jetesës dhe zakonet
Disa faktorë dhe zakone të stilit të jetesës, të tilla si pirja e alkoolit dhe pirja e duhanit, mund të shkaktojnë keqpërthithje dhe kërkojnë një konsum më të lartë për të ruajtur një ekuilibër.
Kafeina mund të bllokojë përthithjen e disa lëndëve ushqyese si vitamina B6, kalciumi, hekuri dhe magnezi. Koha e marrjes së kafeinës në 45 minuta para ose pas çdo suplementi.
- Çështjet shëndetësore
Disa çështje shëndetësore mund të ndikojnë gjithashtu në përthithje. Disa njerëz nuk mund të absorbojnë disa vitamina për shkak të sëmundjeve të zorrëve, si sëmundja celiake ose inflamatore e zorrëve ose për shkak se u mungojnë hormonet si faktori i brendshëm – i cili është vendimtar në përthithjen e B1. Përndryshe, ato rrisin drejtpërdrejt kërkesat e trupit tuaj. Obeziteti rrit përgjigjen inflamatore, e cila rrit kërkesën për lëndë ushqyese anti-inflamatore si omega-3.
Cilat janë shenjat që tregojnë se vitaminat funksionojnë?
Kjo varet nga çdo person dhe nga kombinimi i vitaminave që ata marrin. Është gjithashtu në varësi të moshës, gjinisë, shëndetit të tretjes, niveleve para-ekzistuese, dietës, kushteve mjekësore para-ekzistuese dhe më shumë.
Është më e dobishme të kërkosh shenja të mangësive, të cilat ndryshojnë në varësi të cilit suplement ke mungesë. Nuk ka gjasa që të ndjeni ose të shihni ndonjë gjë nëse ushqeheni shëndetshëm– megjithatë, do të vini re shenja lodhjeje, plakje të lëkurës ose dobësim të thonjve nëse u mungojnë kronikisht lëndët ushqyese dhe këto janë të gjitha shenja për t’u kujdesur./Gazeta Shëndeti
