Konsumimi i vetëm 100 gramëve shtesë ushqime ultra të përpunuara (UPF) në ditë lidhet me një rritje të rrezikut për disa sëmundje kronike dhe probleme të tjera shëndetësore, sipas një analize të re në shkallë të gjerë.
Studimi, i publikuar më 22 shtator në revistën Family Medicine and Community Health, analizoi të dhënat e afro 8.8 milionë të rriturve që morën pjesë në studime në Amerikë, Evropë, Azi dhe Oqeani. Periudhat e ndjekjes së pjesëmarrësve varionin nga dy deri në 32 vjet.
Sipas rezultateve, për çdo 100 gramë shtesë ushqime ultra të përpunuara të konsumuara çdo ditë, studiuesit gjetën një lidhje me:
- 14% rritje të rrezikut për ngjarje kardiovaskulare;
- 4% rritje të rrezikut për kancer;
- 3% rritje të rrezikut për vdekjen nga çdo shkak;
- 2% rritje të rrezikut për sindromën metabolike ose diabetin.
Ushqimet ultra të përpunuara zakonisht prodhohen përmes proceseve të shumta industriale, paketohen dhe përmbajnë shpesh aditivë. Në këtë kategori mund të përfshihen pijet me sheqer, mishrat e përpunuar, ushqimet e paketuara dhe ëmbëlsirat.
Për ta kuptuar më lehtë sasinë prej 100 gramësh, ajo është afërsisht sa një qese e vogël patatinash misri, një kuti e vogël me ëmbëlsira ose një gotë individuale me biskota të vogla.
Analiza tregoi gjithashtu se personat që konsumonin sasitë më të mëdha të ushqimeve ultra të përpunuara kishin rrezik më të lartë për sëmundje të aparatit tretës, depresion ose ankth, obezitet, kancer dhe probleme kardiovaskulare, krahasuar me ata që konsumonin sasitë më të ulëta.
“Duke qenë se sëmundjet kronike të lidhura me ushqimet ultra të përpunuara shpesh shfaqen së bashku, reduktimi i konsumit të tyre dhe zëvendësimi me alternativa minimalisht të përpunuara mund të jetë i rëndësishëm për parandalimin e sëmundjeve kronike”, shkruan studiuesit, të udhëhequr nga Xiao Liu, kardiolog në Sun Yat-sen Memorial Hospital në Kinë dhe studiues në Duke-NUS Medical School në Singapor.
Dietologia amerikane Kelly Springer, e cila nuk ishte pjesë e studimit, tha se ushqimet ultra të përpunuara mund të zënë hapësirën e ushqimeve më të pasura me lëndë ushqyese.
Ajo sugjeron që, në vend që fokusi të jetë vetëm te heqja e ushqimeve të caktuara nga dieta, njerëzit të përpiqen të shtojnë më shumë proteina dhe fibra në vaktet dhe ushqimet mes vakteve. Ndër alternativat ajo përmendi mollën me gjalpë kikiriku, arrat me kastravec, si dhe vakte me fasule, pulë ose ton, të shoqëruara me fruta, perime dhe drithëra integrale.
Megjithatë, studiuesit dhe ekspertët theksojnë një kufizim të rëndësishëm: studimi është vëzhgues dhe nuk mund të provojë se ushqimet ultra të përpunuara shkaktojnë drejtpërdrejt sëmundjet apo problemet shëndetësore të vërejtura.
Në praktikë, gjetjet sugjerojnë një lidhje mes konsumit më të lartë të këtyre ushqimeve dhe një rreziku më të madh për disa probleme shëndetësore, por nuk përcaktojnë vetë një marrëdhënie shkak-pasojë.
